Het Bestuurlijke Amateurtheater van de Geveinsde Empathie
Tijd voor een vaccin tegen antisemitisme
Corona was voor ons eind 2021 de druppel om de deur achter Nederland dicht te trekken. Te vol, te druk, te veel mensen die gewoon doen wat er van hen verwacht wordt en vooral: te veel mensen die willen dat ánderen doen wat er van hen verwacht wordt. In combinatie met een huis waaruit we weg wilden, een woningmarkt die iets nieuws vinden frustreert en een Randstedelijke woonomgeving die zienderogen verslechtert onder wanbestuur, beklemmend beleid en vervreemdende culturele veranderingen (maar ook: afgezet tegen de positieve mogelijkheid om te kunnen werken vanaf waar we maar willen en de wens om naar iets béters op zoek te gaan), werd corona de laatste breuk in een optelsom die begin 2022 uitkwam in de Algarve.
Een paar jaar later heb ik het idee dat corona nooit helemaal voorbij is gegaan. Mensen blijven meer dan ooit op zoek naar gedeelde verontwaardiging- voor of tegen iets - terwijl bestuurders nog zwakker staan (en zijn) dan ze in die pandemie-jaren al waren. De overreacties van de ME in Loosdrecht vormen een zichtbaar bewijs hoe onmacht zich tot lange lat vormt, en zonder scrupules bij iedereen in de nek gelegd wordt.
Dit nadat de besturende macht eerst zélf een loopje neemt met de mores van goed bestuur, en de burger daarmee met de rug tegen de muur zet. De asielcongestie zal tot nog veel meer overreacties leiden, omdat het beleid in dwang en leugens is ingebed.
“Het gaat (vooralsnog) te ver om de politie als ’knokploeg van de macht’ neer te zetten maar de beelden van het politionele ingrijpen in Loosdrecht roepen bij velen toch niet voor niets vergelijkingen met de indertijd zeer voortvarend neergeknuppelde corona-demonstraties op. En ook de terechte vraag: waarom kan dit soort handhaving nooit bij de antisemitische en vandalistische Pallie-protesten, of bij snelwegplakkende klimaatactivisten?”
— Zelfcitaat uit Telegraafcolumn, 26 april 2026 (paywall)
Niet alleen trekken leiders en bestuurders aantoonbaar schadelijk beleid doodleuk door (massamigratie, energietransitie, ‘klimaat’), burgers beginnen de oogst daarvan steeds explicieter te proeven: geen betaalbare huizen, geen leveringszekerheid en torenhoge prijzen voor energie, steeds meer asieloverlast zonder rem op de instroom. Daarbij krijgt het moralisme van de progressieve goedertierenheid alle ruimte om zich aan elke snelweg, talkshowtafel en krantenpagina vast te lijmen maar wordt iedere kritiek gebrandmerkt als een voorportaal van planeetvernietiging, de ontmenselijking van asielzoekers of een opstand van het populisme.
Dat kweekt voornamelijk meer ergernis, frustratie, verontwaardiging. Emoties, sentimenten en percepties die tijdens corona zijn opgelaaid en na de pandemie nooit meer helemaal wilden uitdoven. Mensen hebben iets gezien, in die jaren, en het beviel hen niet. Niet wat de macht deed, niet hoe de media daarin meeliepen, niet welke karakterzwaktes in de cultuursector worden omarmd en gevierd, en niet hoe ‘afvalligen’ werden afgezegd, gecanceld en buitengesloten.
Veel van die emoties vinden (algoritmisch opgezweepte) wegen naar buiten via sociale media, overdrukventielen waar je veel tot alles kunt zeggen maar waarmee niets verandert of verbetert. Sterker nog, deelnemers aan het publieke discours op internet worden nog sneller als maatschappelijk melaatsen beschouwd dan de instemmende knikkende kudde bankaardappelen die de tv op NPO 1 heeft vast gezet, en de keukentafel met DPG-titels bedekt bij het ontbijt. Die veranderen óók niets, maar denken goed te doen door als dooie vissen met de stroom mee te drijven.
Die laatste vorm van algoritmische apathie wordt echter heilig verklaard: wie ‘All eyes on Rafah’ hield omdat het algoritme (en financiële injecties door kwaadwillende krachten) dat dicteert, deed iets goed voor ‘de mensenrechten’. Wie daarentegen op Israël stemde bij het Songfestival, is de facto medeplichtig aan genocide. Argumenten en solide onderbouwing zijn niet nodig, zo bewijst Jarl van der Ploeg in een alleszeggend tweeluikje:

In de hogere, bijna volledig progressief-linkse kringen voelen ze desondanks wel het verlies van grip, vertrouwen en voorwaartse beweging (kijk hoe zwak Starmer staat!) maar zetten ze enerzijds hun beleid extra nadrukkelijk door (zie welke radicale migratiebesluiten Sanchez neemt!), want fouten toegeven is macht verliezen. En meer en meer, en sneller en makkelijker, leggen ze de schuld bij de Joden (pardon, bij “Israël” en het “zionisme”). Op een veel explicietere en meer ingrijpende manier dan waarop ze zelf beweren dat ‘extreemrechts’ en ‘de populisten’ de schuld aan ‘de buitenlanders’ zouden geven.
Krampachtige kransen bij een voze verkrachtersvlag
Ook in de laagste echelons van rechtse reactionairen denken ze in de verdachtmakingen tegen De Eeuwige Jood hun eigen vlag te kunnen planten maar hoe dicht partijen als GroenLinks en D66 (maar ook de NPO, DPG, universiteiten, de cultuursector…) daarmee tegen de gestoorde gedachtenwereld van Forum voor Democratie aanwrijven, zou je bijna een schitterende ironie kunnen noemen - althans, wanneer het voor Joden niet zo godvergeten beklemmend en bedreigend zou zijn. Want het antisemitisme dat via de algoritmes het narratief in sloop, wordt inmiddels van bovenaf het hardste aangewakkerd en omzwachteld met de meest aanstootgevende smoes van allemaal: die eeuwige geveinsde empathie met het vermeende leed van de Palestijnen.
Deugen is als woord al een tijdje dood, maar als dogma leeft het sterker dan ooit.
De taal jegens Joden verhardt en normaliseert, en het ceremonieel wordt steeds bespottelijker: zie Amsterdamse GroenLinks-burgemeester Femke Halsema met haar ronduit wappie Nakba-taal op Instagram, een onderwerp waarin ook de NOS zich weer roerde door de nodige onwaarheden in de Journaals te stoppen en waarover Oscar Hammerstein een aanbevelenswaardig stuk met feitelijke weerleggingen schreef.
Ook Hans Teeuwen liet van zich horen in een stukje oprechte ergernis over dat paraderen met de “verkrachtersvlag” van de Palestijnen, in een filmpje dat voor zijn doen ongekend chagrijnig is maar dat aan de kijker wel een beetje opluchting biedt. Maar helaas ook geen oplossingen of kentering, want waar Halsema schmiert over de Nakba, zwijgt Haar Soort Mensen over het lijvige, gruwelijke en ronduit moeilijk te lezen rapport over de beestachtige seksuele horrormoraal van de door hen zo geliefde Palestijnen.
De absurditeit ligt dus ditmaal niet bij de cabaretier, maar kwam van PvdA-burgemeester Sharon Dijksma (Utrecht), met een krampachtige kranslegging voor dezelfde historische leugen, bij die verkrachtersvlag, tijdens een herdenking waar een Palestijnse spreker aanwezig was van een organisatie die door de AIVD in het oog gehouden wordt vanwege Hamas-banden. Doodnormaal, kennelijk, voor Dijksma, die tevens voorzitter is van de VNG, dus deze krans ook een beetje namens alle gemeenten legt.
Maar kijk nou toch wat het Bestuurlijke Amateurtheater van de Geveinsde Empathie hier neerzet, terwijl ze in hun achterhoofd moslimzeteltjes tellen en afwegen tegen een Joodse minderheid in Nederland die tezamen nog niet één Kamerzetel waard is, zelfs al zouden ze allemaal op dezelfde partij stemmen:
De Nakba-herdenking eindigde zaterdagavond in een ceremonieel boe-geroep voor Israël, toen het land als tweede eindigde bij het Songfestival (achter de pro-Israëlische winnaar Bulgarije). Bij de NOS en de publieke omroep, dat net als enkele andere landen het campy queer-fest dit jaar BoYcOtTe vanwege de deelname van de enige Joodse staat op aarde, waren de commentaren al de hele week zuur maar werd het boegeroep monter benadrukt.
Neerlands geliefde oud-winnares Lenny Kuhr maakte onlangs haar eigen definitieve vertrek naar Israël bekend, omdat ze zich in Nederland niet langer veilig of gewenst voelt. Aan de kille krachten die het volksliedjesfestival momenteel verbinden in hun afkeer van Israël, herkent men de huidige gure wind die door Europa waait.
Iedereen acteert maar niemand doet wat en het wordt steeds moeilijker om aan te zien. Het wordt ook steeds moeilijker te geloven dat dit niet slecht af zal lopen voor niet alleen de Joden, maar ook het liberale leven en misschien wel de gehele democratie, die door z’n eigen processen (braaf stemmen allemaal!) bij elkaar gehouden wordt maar onder de oppervlakte al een grote mate van disfunctionaliteit kent, en in steeds beperkter vertrouwen opereert.
Er loert een ondemocratisch totalitarisme onder dat verlies van vertrouwen, omdat de progressieve dogma’s steeds zwaarder moeten leunen op hun bestuurlijke overmacht (de publieke posities) en ideologische sociale onderdrukkingskracht (de ‘vrije pers’ en, indien nodig, de politie).
Inside the Nazi Mind
Dit is waar Amerikaanse leger-psychiater Douglas M. Kelley in 1947 voor waarschuwde. Afgelopen week las ik zijn boek 22 Cells in Nuremberg - Inside the Nazi Mind, naar aanleiding van de film ‘Nuremberg’, waarin Rami Malek de psychiater Kelley speelt, en Russell Crowe een overtuigende Hermann Göring neerzet.
Het is een boek waarvan links een paar jaar geleden zou kunnen zeggen dat je letterlijke nazi’s niet zo mag ‘vermenselijken’, want Kelley beschreef hen in 1947 met een professionele distantie en nuchterheid die vandaag de dag op zichzelf al zeldzaam is: de historische context van Hitlers Derde Rijk en het onzegbare oorlogsleed waar dat Reich op gebouwd werd, wordt duidelijk geschetst maar het morele oordeel over de uitvoerders is in dit boek aan de lezer, niet aan de auteur.
Dat boek is gebaseerd op Kelley’s gesprekken met en onderzoeken van Hitlers trouwste topmensen, plus interviews met hun familieleden, personeel en andere getuigen. Het geeft de lezer een beeld van 22 topnazi’s als ‘gewone mensen’, met zowel hun overtuigingen, persoonlijke doelstellingen, fanatisme en tekortkomingen als ook hun 'normale’ kanten: hun achtergrond, carrièrepad, humor en hun intellect. Kelley waakt ervoor om te blijven herinneren aan de misdaden, wreedheden en miljoenen doden die deze mannen op hun geweten hebben maar je voelt bij enkelen van hen ook een soort mededogen, omdat het uiteindelijk allemaal ‘mere human beings’ zijn, die bovendien niet allemaal hadden verwacht, gewild of hebben geweten dat wat begon met wat toespraken in München en wilde verdachtmakingen jegens Joden om de boel wat op te stoken, zou eindigen in vijftig miljoen doden - waaronder zes miljoen moedwillig uitgeroeide Joden.
Deze nuchtere blik op 22 oorlogsmisdadigers van een inktzwart regime zou het postmoderne, “antifascistische” (woke) links in de 21e eeuw tot voor kort ondenkbaar hebben gevonden. Die ontwaren immers al nazi’s in mensen die het feit verdedigen dat je van een geboren man geen biologische vrouw kunt maken (terwijl - oh ironie - zijzelf degenen zijn die medische experimenten op kinderen en tieners toejuichen of uitvoeren).
Nazi’s als ‘gewone mensen’ proberen te analyseren, zoals Kelley deed (en wat hem uiteindelijk tot de observatie bracht dat in iedereen een potentiële nazi kan schuilen, een conclusie die niemand wilde horen en hem uiteindelijk tot waanzin en zelfmoord dreef), zou vandaag de dag makkelijk als iets extreemrechts beschouwd kunnen worden. Niet als iets ‘links’, laat staan ‘progressief’ - ware het niet dat we na 7 oktober 2023 in toenemende mate gezien hebben hoe prominente media, politici en publieke figuren zich hebben uitgelaten en zich blijven uitlaten over Israël en ‘de Joden’.
Dat is wat de waarschuwing van Douglas M. Kelley aan het einde van het boek des te interessanter maakt: niet alleen degenen die nazi’s werden, konden nazi’s worden. De 22 mannen die in Neurenberg berecht werden, zo analyseerde hij in 1945 en 1946, hadden grosso modo iedereen kunnen zijn. Wie dit boek in de jaren tachtig las, zal misschien aan Janmaat hebben gedacht. Begin van de eeuw aan Fortuyn, later aan Wilders. Zo dicteerden de maatschappelijke mores immers, en zo werden nazi’s tot een karikatuur teruggebracht die zich makkelijk op een Janmaat, Fortuyn of Wilders laat projecteren.
Maar wie het boek in 2026 leest, tegen een achtergrond van Jodenhaat in alle progressieve mainstream media (en een deel van de alternatief-rechtse online media), bij alle westerse progressief-linkse politici (en een klein deel van onguur rechts), op universitaire campussen die “waarheid” en “objectiviteit” uit de gedragscode hebben wegge-D66’t (feit!) en waar D66-bestuurders de agressieve Pallie-protesten als vervelende beeldvorming rond de verkiezingen beschouwden, sja: die denkt toch misschien eerst aan Sjoerd Sjoerdsma, Jan Paternotte, Esther Ouwehand en Femke Halsema. Of aan Keir Starmer en Pedro Sanchez. Allemaal belijden ze met de mond tegen antisemitisme te zijn, maar bij allen blijkt uit hun politieke retoriek en hun handelen iets anders.
Je denkt anno 2026 niet aan Janmaat of Fortuyn maar aan de Volkskrant, NRC, de NOS en RTL Nieuws. Aan klinkende namen als “Radboud” en “Erasmus”, die nu staan voor antisemitisme en uitsluiting. Ook het Concertgebouw werd een Reichspalast für kulturellen Antisemitismus. Zelfs het fucking Songfestival, dat olijke nichtenfeestje voor muziekbraderie-nationalisme, is een incubator voor antisemitische Queers for Palestine-quatsch. Israël werd tweede, het pro-Joodse deel van Nederland kon zich daaraan optrekken en eventjes die lange neus maken naar alle haat. Maar het kan het unheimische gevoel van uitsluiting en verdrukking niet wegpoetsen.
Een vaccin tegen antisemitisme
Veel mensen voelen nog altijd de sentimenten die tijdens corona werden aangewakkerd, zo begon ik dit nieuwsbriefje (dat op zichzelf begon als een comment op dit artikel van Eva de Vor, maar een beetje uit de hand liep). Het is geen verwijt aan al die mensen. Immers, voor onszelf was de pandemie het laatste duwtje richting het visrestaurant aan de verre zuidzijde van het Avondland. We hebben iets gezien, toen. Ervaren. Het voelde op z’n minst ongemakkelijk, en voor velen als een vorm van onderdrukking van individuele vrijheden. Liberale waarden werden verdrukt, met een beroep op het belang van het collectief.
Bij de overheid en in bestuurslagen is het corona-sentiment ook nooit uitgedoofd en dat is wel een verwijt. Het aanroepen van ‘het collectief belang’ zie je terug in het klimaatbeleid (dat helemaal niet in ieders belang uitpakt), de afgedwongen empathie komt terug in de asielcongestie (die onomkeerbare effecten heeft op de cultuur, demografie en leefomgeving van alle Nederlanders). De vernietigende retoriek tegen migratiecritici en de snelle greep naar fysieke repressie bij azc-protesten roepen een parallel op met de lichtzinnige inzet van politiemachten die we tijdens de pandemie hebben meegemaakt.
Waar Hugo de Jonge enkele jaren geleden beweerde dat COVID een ‘pandemie van de ongevaccineerden’ was en bezwoer dat hij ‘wist waar de ongevaccineerden wonen’, en daarmee zijn eigen bestuurlijke verantwoordelijkheden én onmacht bij individuele burgers legde, zo wordt nu door een veel breder front van door propaganda gestuurde politici, door desinformatie bevangen inktkoelies en opinievertekenaars, ruggengraatloze cultuursubsidievangers, afgressieve debatavonddreigers en schijterige universiteitsbestuurders naar Israël gewezen, en worden alle Joden moeiteloos medeplichtig gemaakt aan alle daden van de Joodse staat.
Daarbij worden de meest rabiate leugens niet geschuwd: ‘Israël traint honden om Palestijnen te verkrachten’ - New York Times, deze week. Weet u wie ook de meest rabiate leugens over Joden niet schuwden..? Ze eindigden in 22 cellen in Neurenberg, of pleegden zelfmoord voordat ze daarin konden worden opgesloten voor berechting.
Maar ik weet ook dat eenieder die zich voorgaande feiten aan mag trekken (en die dit stukje onverhoopt leest), zal zeggen dat Douglas M. Kelley gelijk had dat Amerika voor het fascisme zou vallen (want: Donald Trump), dat Israël zelf geworden is waartegen het is opgericht (want: Bibi Netanyahu, de IDF en een “genocide” in Gaza), en dat Nederland tijdens de vorige PVV-regering ternauwernood aan het Blonde Rijk ontsnapt is.
Zelf ben ik geen psychiater, dus u mag uw eigen conclusies trekken, maar tegen antisemitisme is geen vaccin, en antisemitisme zelf zal geen vaccin blijken tegen de degeneratie van het progressieve dogma. Iedere ideologie die teveel in zichzelf gaat geloven, komt uiteindelijk ten val door zijn eigen overmoed. Het is alleen zo tragisch dat de Joden altijd de eerste klappen moeten opvangen, voordat de rest van de samenleving door heeft in welke waanzin ze worden meegezogen tijdens die val.
U las dit artikel gratis maar mocht het u enige meerwaarde verschaffen, dan stel ik een kleine donatie bijzonder op prijs.
Fun Fact: ChatGPT wilde van de boekomslag geen afbeelding maken, omdat er een verholen hakenkruis op staat én omdat het cijfer ‘22’ een soort inversie van het SS-logo is. Toen ik zei dat ie dat weg mocht laten, kwam de afbeelding bovenaan eruit gerold en heet het boek nog slechts ‘Cells in Nuremberg’. De Palestijnse vlag is geen probleem.
Waardeert u Nijmans Nieuwsbriefje, maar heeft u geen trek in een doorlopend abonnement? Een vrijblijvende donatie is ook altijd welkom!
Kies een bedrag en betaal binnen een paar seconden:








Ik voel mij als niet joodse vrouw, geboren niet lang na WO2, elke week onveiliger in een net dat steeds strakker wordt ingetrokken door de zich deugend noemende mensen, die met steeds luidere stemmen antisemietische leuzen en palivlaggen laten horen en zien plus politici die bloemen leggen bij een Naqba herdenking die met stuitende leugens wordt verspreid. Als ik dat gevoel al heb, hoe erg moeten onze joodse burgers hier en in heel West-Europa zich voelen? Het is een herhaling van de nazi PR in de jaren 30 dat de holocaust kon plaatsvinden en ik begrijp niet dat de DPGkranten, de NPO zich wentelen in deze propaganda. Walgelijk en gevaarlijk!!
Ook Hannah Arendt (en zelfs onze vaderlandsche Stalinfan Mulisch) schreef over de banaliteit van het kwaad n.a.v het Eichmannproces. Het idee, dat in ieder van ons een beul schuilt leverde haar later veel kritiek op, omdat ze zich had laten ‘charmeren’ door het keurige voorkomen van Eichmann. Gestroomlijnde, sympathieke charme-offensieven van ijdeltuiten, daarvan hebben we er nu ook meer dan genoeg.