Rob Jetten is een algoritme
Een mopperende montage van een gescripte mannequin
Wéér over Rob Jetten? Ja, wéér over Jetten, het spijt me. De geslepen carrièretijger is inmiddels premier en waar ik hier onlangs met lichte weerzin en mopperend (ik ben ouder dan de premier, dan moet je erkennen dat je in een leeftijd komt dat kritiek veelal gemopper is) optekende dat het gewoon even wennen zou worden aan het concept ‘premier Jetten’, ben ik die parelmoeren prothese die voor een menselijke glimlach moet doorgaan binnen een week toch al spuugzat. Nederland heeft een mannequin als eerste minister, waar we dringend om een mens verlegen zitten.
Gemopper is het voorportaal voor chagrijn, daar moet je mee oppassen want chagrijn is de gateway drug naar Calimero-reflexen (of retorische stuiptrekkingen met veel Stervende Zwaan). Maar sorry hoor: het lukt me niet eens om de debatten over de regeringsverklaring te kijken omdat ik alleen maar een algoritme achter Jetten meen te doorzien, misschien al wel vanaf de eerste dag in 2017 dat hij als een klein robotje met dat olijke Harry Potter-brilletje een beetje deuzig in de camera’s van het Haagse perskorps keek. Kort daarna, eind 2018, werd hij “unaniem gekozen” als nieuwe partijleider voor D66, in werkelijkheid vooraf voor die functie geprepareerd en geparachuteerd door Alexander Pechtold.
Iets in Rob Jetten heeft me altijd afgestoten en wat dat is, voelt u zelf misschien ook wel. De meeste mensen hebben immers natuurlijkerwijs een vrij goed ontwikkeld gevoel voor onechtheid en onoprechtheid. Jetten verdween weer naar de achtergrond toen Sigrid Kaag het overnam maar als minister van Aardthermostaat & Stikstofdekentjes begon de ergernis ras weer te groeien: niet alleen is het joch zo onecht, als je niet weet hoe een huis verwarmd kan worden met kernenergie ben je toch ook gewoon niet zo heel slim?
Ik kan u het periodiek systeem der elementen ook niet uitleggen maar ik snap nog wel hoe je energie opwekt via nucleaire fusie splitsing (met op zichzelf al verwarming tot gevolg), waarmee turbines worden aangedreven die elektriciteit genereren, en dat je alledaagse huishoudelijke apparaten kunt kopen die deze elektriciteit binnenshuis in warmte omzetten. Kun je dus al minister mee worden (en nee, ik ambieer dat niet).
Het algoritme achter Rob Jetten
Dat Jetten als minister 0,000036 graden ‘afkoeling van de aarde’ meende te kunnen kopen met een schamele 28 miljard Hollandse taxflorijnen, schaar ik dan weer onder het opportunisme van de modieuze politieke mediaan. ‘Het klimaat redden’ is daarin immers een prioriteit (al was het maar om het niet over zorg, huizen of de oprukkende islam te hoeven hebben).
De afkeer neemt nu echter exponentieel toe omdat Jetten sinds maandag officieel premier is - een anomalie, of voor mijn part een freak electoral accident - en daarmee de mascotte van het landsbestuur is geworden. Ineens zie je dat algoritme achter Rob Jetten dus overal, de hele tijd.
Voor wie het algoritme nog niet helemaal in de smiezen heeft, kan als startpunt misschien X gebruiken en daar even naar het account @MinPres swipen. Nu deze officiële Rijksoverheidstijdlijn van de droge stem van Dick Schoof is geschoond en door zijn eigen team op Jettens jeukjargon is geprogrammeerd, was de eerste post na de bordesfoto de mededeling (voorzien van een foto van een vers uit de verpakking getrokken Robbie met een pretoogjes-filter) dat zijn werkzaamheden vanaf nu ook te volgen zijn op BlueSky.
Rode vlag!
BlueSky is het drassige murfendorp waar alle Muskhaters naartoe gevlucht zijn omdat ze in iedere tweet op X een extreemrechts hondenfluitje meenden te horen. Waar X soms heus een beetje modderig is, is BlueSky een dampend moeras van zwavelzuur en linkse loodvergiftiging waar alleen mensen die maskers van de juiste moraal dragen niet acuut in stikken.
Dat piepkleine, krimpende en hoogst ontoegankelijke incrowd-platform promoten en er als premier je vlaggetje planten, is positie kiezen op een manier die ik - moppermopper - terstond premier-onwaardig vond. Jarenlange jammerklachten van D66 over Big Tech, desinformatie, algoritmes, verkokering in filterbubbels en de invloed van (Amerikaanse) sociale media op een “weerloos” Europa, en dan dit (eveneens Amerikaanse) zuurbad aanprijzen als nieuwe zuil voor je politieke affiches? Opportunisme met een vleugje cliëntelisme. Oud-linkse pers paaien op nieuw-mediale manieren. Subtiel sneren naar X-publiek, zonder het letterlijk uit te spreken.
(De ironie wil dat BlueSky zó diep dogmatisch links is, dat sommigen daar zelfs Jetten al als extreemrechtse uitwas beschouwen. Maar de enige temperatuur in de kamer die Jetten lijkt te kunnen aanvoelen, heeft een standaarddeviatie van maximaal 0,000036 graden van zijn eigen lichaamstemperatuur.)
Natuurlijk blijft hij óók op X, want daar heeft het account 1.3 miljoen volgers, tegen nog geen vijfduizend op BlueSky. Aldaar volgde dus al snel de eerste selfie-video van de kersverse premier die, véél te blij met zichzelf, ons allemaal toespreekt alsof hij met een volle peuterspeelzaal pannenkoeken gaat bakken. “We staan allemaal te trappelen, dus we gaan de komende tijd voor jullie, allemaal, aan de slag”, grijnsveinst hij met nét iets te veel theatrale wenkbrauw-tics.
Alsof je naar een Thunderbird zonder touwtjes zit te kijken. Je kunt - mopppermopper - alleen maar hopen dat die ‘komende tijd’ razendsnel voorbij zal gaan.
Bellen met de Baas & het Bondgenootschap
Daarna, na drie kiekjes van Premier Kukident als stralend middelpunt van het universum dat “ministerraad” heet (wel plaatjes, nooit notulen!), zijn eerste officiële staatstelefoontje.
Belde hij met een boer? Een toeslagenouder? Een bezorgde buur van een overlast-azc of een doodsbange studente in Stek Oost? Neeeee, met president Zelensky natuurlijk, in een uit-ste-kend gescripte video (in 4K op X!) waarbij de heren beurtelings in beeld komen en elkaar minutenlang feliciteren met elkaar. Het zijn telefoongesprekken van een paar miljard euro per minuut waar geen woord Nederlands in wordt gesproken, over een oorlog die Mark ‘Generaal Gaafland’ Rutte inmiddels lijkt te leiden.
Na een Olympische schmiertweet op 24 februari, vol sentimentele emoji-taal over trots, huilen en medailles volgt meteen wéér een tweet over de oorlog in Oekraïne: bij het twitterpersberichtje over een Teams-call met de “Coalition of the Willing” bevindt de Mini-Me van Mark Rutte zich in een stemmig donkere kamer. Omineus uitgelichte maar perfect gedrapeerde vlaggen van oorlogsbondgenoten versterken zijn stalen gezicht. Een glas water rechts (voor de kijker links) en een dito bloemenvaasje links zijn strategisch opgesteld om nog iets van leven in het portret te krijgen, en lijken zelfs Thorbecke te doen fronsen in lichte afkeuring van dit steriele stilleven.
De bevroren neurose van het geheel doen mijn gedachten onwillekeurig afdwalen richting Dr. Strangelove in de War Room.
Dat de tweede foto in de tweet Keir Starmer laat zien, is vast ook niet toevallig gekozen uit het rijtje Europese leiders in de call. De echte baas is overigens ook in beeld: linksonder zie je Mark Rutte als deelnemer in het gesprek. Nederland is een goed geoliede uitvoeringsorganisatie van zijn wensen en zal de rol als gidsland ook in dit kabinet met glans op zich nemen (zoals Nederland helaas altijd placht te doen).
Wéér kijken we (dus) naar een vorm van overacting in role play, ditmaal met dat overdadige sombere filter er overheen diametraal de andere kant op van de manisch opgewekte Jetten die we doorgaans zien. Ontwaart u al een patroon in de publieke presentatie van de nieuwe premier? De Koga, het appeltje en de ‘hee hallooo, ja, gaaf!’ zijn ingeruild voor Insta-filters, decorstukken en gepaste belichting om het gemoed van de minister-presidentiële mannequin per situatie goed te benadrukken.
Montere montage van een gescripte mannequin
Uiteindelijk komt op X dan toch eindelijk ons eigen land aan de beurt, Of nou ja: niet het smachtende polderlandschap maar de Haagse kaasstolp is het decor, met de aankondiging van het debat over de regeringsverklaring. Ook hier houdt D66 (of wie deze hagiografische real life soap over Rob ook maar vastlegt) zelf de regie over de productie en presentatie: een introotje - wederom in 4k - van MinPres Jetten die Ruttiaans monter op de Apenrots afstapt, zelfstandig deuren opent, zijn eigen koffie haalt en aan een passerende griffier vraagt of ze er een beetje zin in heeft, gaat naadloos over in beelden van zijn regeringsverklaring, versneden met bijna heimelijk gemaakte shots vanuit de plenaire zaal. De hoogste politieke positie in Nederland als influencer achievement, de Tweede Kamer als studio.
In de dictie en gebaren van de premier (“Is ie nou naar de kapper geweest om wat extra grijze streken in z’n haar te laten verven?”, appte mijn moeder) zie je wederom de aangeleerde en ingestudeerde houding van iemand die - strak gesneden in een pak dat hem als gegoten zit - precies weet wat ie moet zeggen en hoe hij zich moet presenteren zonder alle woorden te hoeven menen. Een verklaring veinst verantwoordelijkheid maar schept geen verplichtingen - hooguit verwachtingen. Bij een enkeling misschien zelfs hoop - in dat geval heb ik met u te doen.
Hedenmorgen, donderdag 26 februari, is op moment van schrijven de meest recente tweet een aankondiging van het vervolg op het debat over de regeringsverklaring. Wederom zien we premier Jetten centraal in een portret, waarin hij gebogen over een stapel paperassen en omringd door plakkertjes en Post-its een markeerstift door zijn documenten haalt. Opzij van hem moeten een glas, een koffiekopje en was losjes rondslingerende kantoor-ornamentjes een georganiseerde chaos suggereren.
‘De laatste voorbereidingen’, luidt het bijschrift. Jetten wil keuzes maken die ‘ook over vijf of tien jaar nog steeds staan’, schrijft zijn redactie. ‘Ik ben er klaar voor.’
Nou, @MinPres. Ik ben er nu al klaar mee. Moppermopper.
Oh, wat geniet ik hiervan.
Maar ik ben dan ook een mopperaar.
Reuze bedankt, ik probeer dat kereltje juist zoveel mogelijk te mijden want ik voel exact hetzelfde. Geen nieuws, debatten, amper op X en FB maar lees jouw stukken nog wel. Kom ik die creep zo alsnog tegen in die enge foto's en filmpjes! Zum Kotzen, zo erg, zelfs Zwendelensky zit erbij. Jouw beschrijving is wel helemaal raak! Ik houd me nog wel afzijdig, dit wordt alleen maar erger.