De Nieuwjaarsduik van Nederland

Inburgeroorlog luidt het nieuwe jaar in

Ieder jaar opnieuw laat Oud & Nieuw het Jekyll & Hyde van Nederland zien. Achter halfopen vitrages kijken we met een oliebol, een glas bubbels en gezonde tegenzin naar een cabaretier met een VARA-keurmerk, die op z’n beste kunnen een matige oudejaarsconference neerzet. Een show waarin z’n oordeel over het jaar dat is geweest steeds nét het punt weet te missen maar desondanks de volgende dag bij DPG en Mediahuis lovende recensies weet te oogsten omdat de cabaretier van dienst wederom precies binnen de gedoogde kaders wist te blijven. Buiten woedt een oplaaiende inburgeroorlog van mensen die hun kaders kwijt zijn, of nooit gehad hebben.

Voordat de Vondelkerk in vlammen opging, was de grappenmaker van dienst op de staatsomroep een tijdlijn van een jaar in fophef aan het hi-ha-herkauwen. De grote (en traditioneel jaarlijks terugkerende) discrepantie tussen krantenrecensies en online commentaren was wederom veelzeggend: de oude media vierden en prezen een voorstelling van Peter Pannekoek die op het internet werd beschimpt en bescheten. (Het leek overigens minder erg dan die keer dat Claudia de Breij een Syriër met een sitar op haar podium naar voren schoof maar je moet ook wel van uitzonderlijk sentimentele huize komen om zulke groteske pathetiek te overtreffen. Pannekoek is in die zin, en zijn naam indachtig, toch wel echt wat platter.)

Afgaand op de recensies, zowel die in de kranten als van Michiel Lieuwma, deed Pannekoek wat van een eindejaarscabaretier verwacht wordt: een land gerust stellen dat we weliswaar door chaos en onrust omringd worden maar dat de grootste gevaren zich ver buiten ons bereik voltrekken, dat de daders daarvan makkelijk aanwijsbaar zijn - Musk, Trump, vermeende vrouwenhaters van VVD-huize - en dat wij alleen maar onze medemenselijkheid hoeven te blijven tonen om de betere partij te zijn.

Wat zich ondertussen in de nieuwjaarsnacht voltrok in volkswijken, voormalige volkswijken en omvolkswijken staat behoorlijk haaks op die medemenselijkheid, maar u wordt niet geacht uit het raam te kijken tijdens de Nieuwjaarsnacht. Voor u het weet begint u in de kruitdampen van het vuurwerk zaken te ontwaren die u beter niet kunt zien. Blijft u vooral gedwee naar de televisie kijken.

Op 1 januari stromen X en Dumpert echter traditioneel vol - en steeds voller - met beelden die expliciet laten zien welke & wat voor “jongeren” het waren die van Tuinzigt in Breda tot Floradorp in Amsterdam Noord auto’s in brand steken, de ME met vuurwerk bestoken en de openbare ruimte tot oorlogszone maken. Soms zit er een boerenzoon tussen die wat stoers en/of doms doet met carbid (lachen!) maar zelfs in Groningen schoten “kankerhoeren!”-roepers met vuurwerk naar een vluchtelingenopvang voor Oekraïeners en ja, helaas: ook dat is een momentopname van een mentaliteit die terrein wint.

Mijn persoonlijke “favoriet” was een video uit Maarssenbroek van ‘wollah wollah wooooh!’ juichende jongeren die de hal van een verzorgingstehuis van extra kerstverlichting voorzagen met een flinke bom siervuurwerk die helaas wel alle ruiten uit de entree geblazen heeft. Hadden ze vast niet zo bedoeld, om die arme oudjes zo de stuipen op het lijf te jagen. Toch?

Verdachte vlammen uit de Vondelkerk

Net zoals degene wiens vuurpijl afzwaaide richting het dak van de Vondelkerk vast niet de bedoeling had om een fakkel te maken van het monumentale pand uit 1873 van Pierre Cuypers. De vlammen uit de toren likten de lucht van de nieuwjaarsnacht en wierpen sombere schaduwen over 2026 vooruit. De symboliek van een brandende kerk in tijden van groeiende onzekerheid over wie wij eigenlijk zijn en waar (of: waarom) we onze ideologische fundamenten in godsnaam begraven hebben, zal velen niet ontgaan. Ook als deze kerkbrand een ongeluk was.

Misschien wel júist als het een ongeluk is, want je hoeft in het post-waarheidstijdperk geen bewijs van kwade opzet aan te treffen om toch een snelle optelsom van losstaande feiten te kunnen maken. Onze kleine Amsterdamse Notre Dame werd wereldnieuws en op internet weten grote social media-accounts bijna zeker dat de verwoesting kwade wil geweest móet zijn. Rellende migrantengroepen en een brandende kerk komen immers niet toevallig samen, suggereren de elkaar in versterkende echo’s retweetende Eva Vlaardingerbroeks, Tommy Robinsons en LibsofTikToks. En ja: ook dat zijn momentopnames van een mentaliteit die terrein wint.

Waar zij hun verdenkingen over de Vondelkerk koppelen aan vreemdelingen die bewust met vuur spelen, doet de andere kant van de morele kloof echter precies hetzelfde door “het populisme” de onlusten in de nieuwjaarsnacht te verwijten. Historicus Jan-Dirk Snel verwoordt hier letterlijk wat velen in zijn bubbel moreel manifesteren. Iedereen weet toch dat PVV- en BBB-stemmers op Geert en Lientje stemmen omdat ze stiekem hopen op méér geweld tegen hulpverleners, meer vuurwerkbommen in verzorgingshuizen en meer uitdagende agressie jegens het openbaar gezag? Nou dan:

JD’s bio op X: “Artes (geschiedenis, wijsbegeerte, letterkunde). Twee der klassieke faculteiten (rechtsgeleerdheid, godgeleerdheid). Dankbaar voor de mogelijkheden der derde.”

Bij twijfel of het wel echt “populisten” waren die we op de video’s op sociale media zien, worden de daders voor de zekerheid gereduceerd tot “jongeren”: een containerbegrip voor Cobra 6-gooiers, een generationeel amalgaam van puberale anarchie en bovenal: een kleurloze entiteit die incidenten veroorzaakt aan de randen van de stad, bij een opvang van Oekraïeners in Groningen, in een azc in Amsterdam Nieuw-West, onder het Bollendak in Utrecht of in de de hal van een verzorgingshuis in het Maarssense midden van het land. Niet alleen laten zij een gezagscrisis zien (ze tarten immers de pakkans, waarvan ze weten dat die nagenoeg nihil is), het feit dat je “jongeren” niet specifieker mag benoemen zolang ze niet roomblank zijn, laat ook een lacune zien in de bereidheid van ‘s lands leiderschap om dit gedrag aan banden te leggen, en al helemaal niet met de lange lat.

Eén lab leak verwijderd van een pandemonium

Deze nieuwjaarsnachten zijn echt geen momentopnames meer. Het is een met knallen, lichtflitsen en volstromende eerstehulpposten opgeluisterd decor van een geweldsspiraal met een groeiend momentum. Iedere jaarwisseling opnieuw krijgen zowel de Eva Vlaars als de JD Snels allebei een beetje meer gelijk. Want in Floradorp, waar de ME zich bijkans gedwee liet beschieten met Romeinse kaarsen, zijn de daders overwegend blanke autochtonen. Hieronder zie je echter een foto van de volgende generatie “jongeren” in Rotterdam. Naar verluidt Syriërs uit een azc, en zonder twijfel met een getrokken zwaard. Ook een soort populisten zeg maar, alleen dan van de Profeet.

Net zoals de vrolijke Syriëvierders in onderstaande video op het Monument op de Dam. Of kijk ik nu zelf met een te zwarte blik en zijn dit juist de kersverse, nieuwgeboren democraten van de ontluikende Syrische rechtsstaat die met ons EU-geld wordt opgetuigd, en betuigen ze hier hun dank aan onze goedheid?

Wat ooit een lichtvoetig lach-of-ik-schiet jaaroverzicht met poedersuiker en sterretjes was, vervalt jaar op jaar in een uitslaande brand van botsende belangen, wringende gevoelens en een steeds pijnlijker zichtbaar wordende onmacht van de Nederlandse overheid om de kolkende onvrede van de murw geslagen en miskende autochtoon en de onverschillige wetteloosheid van het multiculturele experiment in balans te houden binnen de communicerende vaten van een volatiele sociale reageerbuis.

Tijdens de jaarlijks verder escalerende nieuwjaarsnachten lijkt Nederland nog slechts één lab leak verwijderd van een pandemonium.

Afscheid van het vrolijke Unox bikinimeisje

De door een heerlijk Hollandse worst gesponsorde duik in een koude Noordzee markeert niet langer de frisse start van een blakend nieuw jaar. De jaarlijkse foto van het vrolijke bikinimeisje met de Unox-muts heeft het allang afgelegd tegen donkere platen van de lange schaduwen die het oudejaarsgeweld over het nieuwe jaar werpt, en die haar van de landelijke voorpagina’s verdringen. We zien in die neerwaartse Neerlandse lijn wel precies hoe de worst gemaakt wordt: het woord ‘Nieuwjaarsduik’ begint de geblakerde aanblik van een stevig gekelderde sociale wisselkoers te krijgen.

Maar Dr. Jekyll nam een oliebol en proest een beetje poedersuiker na een toch nog onverwacht goed getimede grap van die Pannekoek op televisie, Mr. Hyde ging op wraaktocht in de straten van de werkelijkheid van 2026. De oudejaarsnacht is weer voorbij, de veegwagentjes van de media archiveren alle incidenten en vanaf morgen is alles weer de schuld van Poetin, Trump, Musk, Bibi en de populisten. Gelukkig, nieuwjaar.

Bovendien is vanaf heden de legale vuurwerkverkoop verboden, dus de volgende jaarwisseling zal een stuk rustiger verlopen. (Wie dat echt denkt, heeft te veel VARA-cabaret gekeken.)

UPDATE: Shit. Alles voor niks getikt. Volgens Femke Halsema is er helemaal geen gezagscrisis…

---

Theodor en ik deden een Nieuwsjaarsconference

Misschien ook (niet) leuk om naar te kijken (of luisteren)