In juni schreef de Vlaamse filosoof Maarten Boudry een artikel over het jaar op jaar stijgende aantal Europese hittedoden door hittegolven en hete zomers. Het was geen klimaatbetoog maar een pragmatisch verhaal: Boudry schreef de stijgende sterfte toe aan een gebrek aan airconditioning en de Europese aversie tegen deze beproefde methode. Vanwege de alomtegenwoordigheid van airco in de Verenigde Staten en Japan, blijft het aantal hittedoden in die landen juist rond de nul. Nou, dat bracht toch een boel verhitte gemoederen met zich mee…

Voordeel voor Boudry: zijn standpunt dat Europa airco-avers is, werd in verschillende reacties luidkeels onderbouwd. Onder meer bij WNL, waar hijzelf - in korte broek - tegenover Lian Heinhuis zat, de Amsterdamse wethouder Buitenspelen (lol), Afval (gaat lekker) en Energietransitie. Daarover later meer, eerst even naar de bron voor dit stukje en het bruggetje naar Portugal. (Dit is een Portugal Post, immers).

Het artikel van Boudry heet ‘How Europe Became the World Champion of Heat Deaths’, hieronder het plaatje des doods bij die titel:

Maar luisteren? In Europa? Ho maar.

In zijn Notes postte Boudry deze week een Guardian-artikel waarin 25 tips voor verkoeling in de zomer worden gegeven, zónder airco daarin op te nemen. In plaats daarvan moet je gewoon een ventilator aan je plafond schroeven, opperde de Britse linkse tabloid kwaliteitskrant. Aldus vond ik mijn trigger voor dit stukje aan het plafond, want wij hebben ook zo’n ding (geprobeerd):

Het klopt op zich wel: verkoeling wordt geholpen door luchtverplaatsing, wat vocht (lees: zweet) helpt verdampen. Dus zo’n plafondwapper werkt. Wat er niet bij staat, is dat je ook de ramen en/of deuren open moet houden om dat vocht en die warmte beter af te voeren. En dat het meer een lapmiddel dan een oplossing is.

Stroop door een trechter en de haan van de buren

(oh, die fucking haan!)

Toen wij in september 2022 in ons Portugese huis trokken, zat daar geen airco in. De vorige bewoners hadden het huis wel gebouwd met alle voorbereidingen voor een installatie achteraf, maar wij besloten het eerst een paar zomers (en winters) aan te kijken. Dichtbij zee, dat dempt zowel winterse ‘kou’ (nogal relatief hier) als zomerse hitte (vrij absoluut). Bovendien zijn airco’s prijzig, lawaaierig en ontsierend, zeker de buitenunits. Dus eerst maar eens goed kennismaken met het lokale klimaat.

De winter is een verhaal apart maar het gaat nu over airco’s. De eerste zomer hielden we het wel uit. ‘s Nachts met alle ramen en deuren open was het, ondanks late buurthonden die regelmatig aanslaan, de vroege vogels en andere nachtelijke ruis, best redelijk te doen. Maar in augustus daalt de temperatuur ook ‘s nachts amper onder de dertig, dus is het binnen net zo warm en dat voelde als kamperen in moeizame omstandigheden. Sommige buren slapen letterlijk onder een doek op hun dak bij deze warmte.

Een jaar later hing ik dus zo’n ventilator op en hoewel ik vond dat het echt uitmaakte, was het voor de vrouw des huizes vooral een extra nachtelijk geluid erbij. We merkten beiden bovendien hoe de hitte overdag je brein laat smelten tot stroop, die door een trechter glijdt als je probeert te werken. Ventilatoren onder het bureau en een kleintje er bovenop (tegen zweethanden op het toetsenbord), geven meer herrie dan gemak.

‘s Avonds bekaf, ‘s nachts houden de krekels je uit een te lichte slaap. En de honden. En soms een auto. En bij het eerste licht ben je wakker, want alles staat open. Of eerder, want vele vogels beginnen vroeger, en de haan van de buren staat altijd op wintertijd dus die begint nóg eerder. Toch wilde ik nog steeds geen airco - duur, lelijk, en de hittepieken beperken zich slechts tot juni, juli en augustus, sprak de accountant in mijn hoofd.

Airconditioning is in Portugal minder alomtegenwoordig dan je in dit klimaat zou verwachten, maar zelfs in de warmste en relatief armste provincies ligt het gebruik alsnog fors hoger dan in het (financieel) veel rijkere Nederland:

Read more

In Silves is een vervallen kurkmuseum, dat was gevestigd in een van de oudste kurkfabrieken van Portugal, nieuw leven ingeblazen door Erik de Vlieger. Samen met Arthur van Amerongen toog ik op 4 juli naar het bloedhete stadje voor de opening, een glaasje bubbels en een summer chic Portugees dansje van een netwerk aan verzamelde lokale notabelen, ondernemers en aanwaaiers. Het werd een avond waarop Portugal en Arthugal elkaar ontmoetten. Ontkurk iets lekkers voor uzelf, ik gids u door beide gebieden.

Financiële conflicten, vastgelopen papiersporen en een onvermijdelijke verwaarlozing hadden de deuren van het museum in de oude kurkfabriek zestien jaar gesloten gehouden voordat De Vlieger met zijn breekijzer en een nostalgie voor in onbruik geraakte industriële werktuigen zowel de deur van het museum, als de lokale bureaucratie openbrak.

In zijn verbale knip van het lintje pleitte Erik, wiens bedrijf Carvoeiro Branco in twintig jaar uitgroeide tot de grootste projectontwikkelaar van de Algarve, voor meer trots en ambitie vanuit het zuiden richting de hoger gelegen streken aan de stedelijke Portugese westkust. De Algarve moet tot Setúbal reiken.

De Vliegers roep om ambitie werd door een tweehonderdtal toehoorders onthaald met een applaus waarin je de zachte consensus proefde dat ambities van deze orde goed klinken en bij de ondernemende Hollander heus in goede handen zijn, maar daar ook mogen blijven.

Daarna was het woord aan Professor Doutor Jorge Custódio, een serieuze senhor op het gebied van industrieel erfgoed en nauw betrokken bij zowel het originele, vervallen museum als de renovatie. Zo iemand kan niet ontbreken want een Nederlander mag best herbouwen: enkel een Portugees begrijpt het sentiment.

Een blik op de stapel speechpapier ontlokte aan de ongeneeslijke Amsterdammer in De Vlieger de hardop uitgesproken hoop dat het officiële gedeelte wel voor het ontbijt zou worden afgerond. Voor Arthur, die naast me zat, was dit het sein om de bar op te zoeken. “Wegwezen, vriend. Dit gaat uren duren. Uren! Portugal is hierin echt de oude Sovjet-Unie. Het Oostblok, met een zonnetje!”

Ik bleef zitten. Eerst uit interesse, daarna uit beleefdheid en binnen vijf minuten stond ik naast Tuur aan de bar met het eerlijke smoesje dat ik de Portugese draad was kwijtgeraakt. De lezing kabbelde gevoelsmatig inderdaad uren door. Zo er al een opleving in ambitie was, werd daar resoluut de kurk weer in gepropt door o Professor.

Dit was wel het moment waarop Portugal en Arthugal elkaar overlapten.

Wie de columns, boeken en tweets van Arthur van Amerongen over de Algarve kent, is bekend met zijn beschouwingen over de ondiepe genenpoel van Zuid-Portugal, waar de besnorde vrouw als een van de zeven schoonheden geldt en flets tl-licht fluorescente flikkeringen werpt op getaande gelaten van stoïcijnse Portugese arbeiders, vissers en opaatjes, die in plastic Super Bock-stoeltjes aan met papier gedekte tafels huisgestookte vijgenbrandy drinken na hun prato van gekookte aardappeltjes met op de roetzwarte roosters van roestige churrascos gegrilde sardientjes.

Read more

Beste abonnee,

Read more

Geachte lezer, lezeres, of hoe u zichzelf ook maar in de spiegel van het leven beschouwt,

De Portugal Post is inmiddels bijna een jaar in ruste maar nog altijd zien we gestaag wat subscribers binnen druppelen. Daar heeft u in de eerste plaats zelf niet veel aan en bovendien - en daarom toch even dit kattenbelletje - wij als auteurs (Auteurs? L’Auteurs? L…

Read more

Geachte lezer van de Portugal Post,

Het is u wellicht, maar misschien niet eens, opgevallen dat er tijden geen Portugal Post meer geschreven is. Arthur & Bart hebben de handjes, toetsenborden, pennen en glazen vol aan hun eigen boek- en schrijfwinkeltjes, en al wat verder ter tafel komt (waaronder olijven, gegrilde vis en soms een glas brandy na).

Omdat d…

Read more

Bart:

Olá vizinho! Tudo bem? Gecondoleerd nog met het verlies van je vriend Paul Damen, die ik een of twee keer bij jou thuis ontmoet heb en die nog een tamelijk warme witz gedraaid heeft op de stoep van zijn vrienden, collega’s en nabestaanden, zo las ik in het Nieuw Israëlitisch Weekblad. Weet jij meer?

Het is even geleden dat we hier converseerden, het…

Read more

Het is groot feest in het zuiden van Portugal dit hele weekend (de festiviteiten vingen ruim voor het weekend al aan) want Arthur van Amerongen wordt op 4 november 65 jaar. Niemand, hijzelf incluis, hield rekening met die mogelijkheid en daarom vieren we dat thans alsof het de laatste verjaardag is.

Zonder daarover schamper of cynisch te willen wezen, wa…

Read more

Buurman, ik open met goed nieuws want ik heb eindelijk een adresje gevonden in Olhão waar ik zonder tegenstribbeling mijn handen en voeten kan laten verzorgen. In Rio de Janeiro en Paraguay - waar ik net als in Portugal ook bijna het hele jaar op Birkenstocks of andersoortige Jezus-sandalen liep - ging ik op gezette tijden naar de voetenmanicure (dat is…

Read more

Arthur:

ha die Bart! Een van de redenen waarom ik mij zo thuis voel in de sotavento van de Algarve - het oostelijk deel - heeft te maken met de architectuur en het klimaat van Olhão en Faro. Daar kom ik zo op terug, aan de hand van een prettig gesprek dat ik voerde met Will Köhlen, Nederlands architect in ruste, inwoner van Olhão en bekend van zijn prach…

Read more

Tuurtje heeft iets met treinreizen en aangezien hij bijna de gratisreisleeftijd aantikt, hoopt hij natuurlijk extra voordeel te pakken van het onrendabelenvervoer. Bart was altijd al wat argwanender en vindt treintjes vooral fijn als speelgoed.

Koop treinkaartjes voor de jongens

Arthur:

Nou, buurman, dat was geweldig nieuws voor het legioen Nederlanders dat dolgraag voor een habbekrats doo…

Read more

Portugal had een tien keer zo groot aandeel in de slavenhandel als Nederland, maar in dit land lijkt het slavernijleed toch tien keer kleiner. Waar is onze Sylvana?

Bart:

Buurman, vorige week schreven we dat de zomer voorbij is en terstond zien we de eerste aankondigingen van het najaar. Zo is in de Volkskrant te lezen dat de opwarming van de aarde toch w…

Read more

In Nederland zijn de zomervakanties voorbij, het toeristenseizoen loopt ook in Portugal op z’n einde. Arthur inventariseert de schade aan z’n strand, Bart probeert toch nog een staartje vakantiegevoel te proeven.

Subscribe now

Arthur:

Nou, buurman, onze zomer is nog lang niet voorbij hoor, al houdt hij voor de Portugezen vakantie-technisch gezien eind augustus op. Het …

Read more

Arthur plant een persreis naar Azoren voor onderzoek naar de lokale handelswaar, Bart mijmert over een eerder bezoek aan Madeira en droomt over dappere sportprestaties in een land zonder geleiderails voor het leven

Arthur:

Buurman, ik heb mijn bucketlist van het volle leven afgevinkt, op 1 dingetje na: de Azoren. Na Madeira hoef ik niet vanwege dat afschr…

Read more

Hectische week in de Engelse zusterstaat van Portugal! Wist u dat beide landen de oudste bilaterale alliantie ter wereld hebben? The Treaty of Windsor (foto) bestaat onafgebroken sinds 1386 en is het oudste diplomatieke verdrag ter wereld. Maar in Portugal is het momenteel rustiger dan in Engeland…

Subscribe now

Bart:

Ha Tuurman! Wat een week zeg. Terwijl de Britse meu…

Read more

Arthur heeft Uber ontdekt en verbaast zich over de lage prijs van het moderne gemak. Dat was in taxioorlog voerend Mokum wel anders. Bart herinnert zich zijn eigen tijd als taxichauffeur, in het beduidend minder onstuimige West-Brabant.

Subscribe now

Arthur:

Buurman, we moeten het eens over het taxiwezen hebben in de Algarve, en met name die in ons aller Olhão. Toen ik…

Read more

OPHEF EN GEDOE! Is het kunst of kan het drag? Is dat een bobbel in je jurk of ben je blij om ons te zien? De volgende Franse Revolutie, die niet door Fransen zal worden begonnen, blijft nog even uit maar de vorige is door de christenen ook nog helemaal niet verwerkt. Daar bij die molen, die rode molen...

Subscribe now

Bart:

Tuurtje, zaterdagmorgen werd ik plots wakker …

Read more

Het is duidelijk warm in Nederland want een doodnormale foto van drie mensen aan een lunchtafel leidde tot kluchtige taferelen op het doorgaans zo gemoedelijke vredesplatform van levende papagrap Elon Musk. Tuurtje geniet er van, Bart is wat minder geduldig.

In de Portugal Post mopperen Tuur en Bart wekelijks over het lev…

Read more

Bart is op de terugweg uit Nederland en sputtert nog wat na over de hoge prijzen voor festivalpils en stadsbiefstukken terwijl Arthur met een bezem achter de wildpoepers op zijn praia jaagt.

Subscribe now

Bart:

Nou buurman, what a difference a week makes. Aldus zit ik op Schiphol te wachten op de terugvlucht na wat misschien wel de meest ontspannen week in Nederland si…

Read more

Bart: Buurman, het zit me niet mee. Du moment dat warmere winden het aanzwellende geluid van krekels meedragen om de zomer in te luiden, moest ik zonodig weer in een Transavia-kist klauteren om mezelf naar drassig Nederland te laten deporteren. 

Meer dan ooit zag ik uit naar een trage, lome zomer in een land waar het weer relentless minds zoals het mijne…

Read more

De Algarve kent vele geneugten maar of het toerisme er daar ook eentje van is, daarover verschillen de heertjes enigszins van mening. Tuur is als lokale NIMBY van de praia blij als ze hun campers, koters en ANWB-kleding weer inpakken, Bart beschouwt het als een levendige bevestiging van wonen op een permanente vakantieplek.

Portugal Post is a reader-supp…

Read more